Janina Lewandowska
Biografia
Janina Lewandowska urodziła się 15 stycznia 1936 roku w Sanoku jako córka Stanisława Najsarka (1903–1988, urzędnik skarbowy) i Marii z domu Szymańskiej (1913–1988). W 1954 zdała egzamin dojrzałości w II Liceum Ogólnokształcącym w Sanoku i studiowała polonistykę na Uniwersytecie Wrocławskim w latach 1954–1958. Po uzyskaniu wykształcenia pracowała w szkole podstawowej w Poznaniu.
Po powrocie do Sanoka przez osiem lat pracowała w Muzeum Historycznym w Sanoku w dziale oświatowym, odpowiadając za bibliotekę repertuarową, spektakle poetyckie, nauczanie recytacji, a od 1968 do 1970 kierowała placówką. Stamtąd przeszła do pracy w Powiatowym Domu Kultury w Sanoku, działającym w budynku przy ul. Adama Mickiewicza 24. Była tam zatrudniona na stanowisku instruktora ds. poradnictwa repertuarowego, działając m.in. przy wsparciu działalności kulturalnej w okolicach Sanoka. W PDK organizowała też wystawy, spotkania z poezją, występowała w Teatrze Żywego Słowa. Później była zatrudniona w powołanym w 1973 Sanockim Domu Kultury, którym kierowała w latach 1975–1976 i 1981–1982. W SDK pracowała jako instruktor (recytacji), współprowadzała Dziecięcy Teatrzyk „Skrzat”, od 1980 pracowała na posadzie starszego instruktora kulturalno-wychowawczego oraz kierownika artystycznego, od tego roku prowadziła Zespół Recytatorski, a potem zainicjowała powstanie Estrady Poetyckiej (zwanej też Teatr Małych Form).
Została wybrana radną Rady Narodowej w Sanoku w kadencji 1968–1972 i zasiadła w Komisji Ochrony Porządku i Bezpieczeństwa Publicznego, a w 1972 wybrana do składu Komisji Oświaty i Kultury. W trakcie kolejnej kadencji MRN objęła mandat radnej po zrzeczeniu się przez inną osobę. W trwającej od 1988 kadencji MRN we wrześniu tego roku została powołana do składu Komisji Oświaty i Kultury jako osoba nie sprawująca mandatu radnego. W 1995 została kierowniczką Klubu Seniora w Osiedlowym Domu Kultury „Puchatek” w Sanoku. Przed 2003 odeszła na emeryturę.
Od lat udzielała się jako organizatorka, członkini jury i przewodnicząca komisji w konkursach literackich i recytatorskich. Zasiadała w jury IV edycji konkursu Ziemia rodzinna Grzegorza z Sanoka w literaturze, w którym I nagrodę otrzymał wówczas nieznany jeszcze szerzej jako poeta Janusz Szuber. Propagowała także literaturę innych sanockich literatów, Mariana Pankowskiego i zasiadła w redakcji wydawanego od 1998 periodyku „Acta Pancoviana”. Wraz z Januszem Szuberem była fundatorką tablicy upamiętniającej Mariana Pankowskiego, ustanowionej w 2017 nagmachu Miejskiej Biblioteki Publicznej w Sanoku.
Wyróżniona Nagrodą Miasta Sanoka w dziedzinie kultury i sztuki za całokształt twórczości artystycznej. W 2009 otrzymała odznakę „Przyjaciel Dziecka”.
Prywatnie była związana z Romualdem Biskupskim (1935–2008, badacz sztuki, znawca malarstwa ikonowego i sztuki cerkiewnej).
Poeta Janusz Szuber w swoim tomiku poezji Gorzkie prowincje z 1996 zadedykował „Jance Lewandowskiej”. Sanoczanka Barbara Bandurka napisała wiersz Bruksela, zadedykowany Janinie Lewandowskiej, opublikowany w jej tomiku poezji Zieleń Veronese’a z 2005.
Działalność oświatowa i naukowa: Muzeum Historyczne w Sanoku – Informator (1968); Sympozjum poświęcone ikonom w Muzeum Historycznym w Sanoku: „Materiały Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku” (nr 5 / 1967); „Są takie szuflady. Raz na sto lat...” w: „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej” (Nr 3: Jubileusz Janusza Szubera / 2003).