Stanisław Biega

Majorem dyplomowanym saperów Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy
05.09.1893 27.09.1944 Sanok

Biografia

Stanisław Biega urodził się 5 września 1893 roku w Sanoku jako najstarszy syn Stanisława Jana Antoniego Biegi i Marii z Baumanów. Jego rodzina była aktywna w życiu społecznym; miał siostrę Jadwigę i brata Bolesława. Wychował się w Sanoku i uczęszczał do miejscowych szkół; w 1911 roku zdał egzamin dojrzałości w C.K. Gimnazjum Męskim w Sanoku. Rozpoczął studia na Politechnice Lwowskiej, kończąc pięć semestrów, równocześnie przechodząc szkolenie wojskowe w Polowych Drużynach Sokolich.

Wkrótce po wybuchu I wojny światowej wstąpił do Legionu Wschodniego. Po jego rozwiązaniu dotarł do Kijowa i działał w Związku Walki Czynnej jako komendant obwodu kijowskiego. Następnie wstąpił do I Korpusu Polskiego gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego. 1 grudnia 1917 roku wstąpił do Legii Oficerskiej, a w styczniu 1918 jako porucznik zgłosił się na ochotnika do załogi pociągu pancernego Związek Broni. 14 stycznia brał udział w ataku na stację Żłobin, a 21 stycznia w wyprawie pociągu pancernego na stację Czerwony Brzeg. Za czyny bojowe pod Bobrujskiem w lutym 1918 został odznaczony Krzyżem Srebrnym Virtuti Militari nr 8195; wówczas dziadek Stanisław Bauman przekazał mu także własny order Virtuti Militari.

Wojna polsko‑bolszewicka: po rozwiązaniu I Korpusu w maju 1918 dotarł do Krakowa, gdzie ze swoim dawnym dowódcą pociągu Związek Broni por. Stanisławem Małagowskim zorganizował nowy pociąg pancerny Śmiały. Wyruszyli na odsiecz Lwowa i później uczestniczyli w walkach na froncie litewsko‑białoruskim. W 1919 roku jako dowódca pociągu Śmiały Szeroki brał udział w działaniach pod Smorgoniem, Zalesiem, Mołodecznem i Starą Wilejską; po zakończeniu działań wrócił do obsługi Śmiałego i w lipcu 1919 kontynuował służbę w nim.

W latach 1919–1921 pełnił funkcje instruktora w Wielkopolskiej Szkole Podchorążych Piechoty w Poznaniu, a następnie służył w batalionie maszynowym. W 1922 został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku i 62. lokatą w korpusie oficerów inżynierii i saperów. W 1924 awansował na kapitana ze starszeństwem z 1 lipca 1923 roku. W 1925 po ukończeniu IV Kursu Doszkolenia Oficerów Saperów trafił do batalionu elektromechanicznego w Oficerskiej Szkole Inżynierii jako wychowawca. W 1927–1929 studiował w Wyższej Szkole Wojennej; dalej pełnił funkcje w Dowództwie Okręgu Korpusu X w Przemyślu i w 2. Brygadzie Saperów. W 1935 awansował na majora ze starszeństwem z 1 stycznia 1935; w 1937 był zastępcą dowódcy 2 batalionu saperów kaniowskich w Puławach.

W 1938/1939 objął stanowisko I zastępcy dowódcy batalionu i w 1939 został związany z kampanią wrześniową; był przydzielony do sztabu Armii Poznań pod gen. Tadeusza Kutrzeby i brał udział w bitwie nad Bzurą. Po kapitulacji Warszawy trafił do niemieckiej niewoli i przebywał w Oflagu VI B Dössel (nr jeniecki 48988/IV A). Zginął 27 września 1944 podczas alianckiego nalotu i pochowany został na cmentarzu w Dösselu (obecnie Warburg).

Symboliczna inskrypcja pamięci Stanisława Biegi została umieszczona na grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwalatera PPRK-1-240).

Życie prywatne: W 1923 poślubił Irenę z domu Helbich. Mieli syna Stanisława (ur. 1925), który w 1944 walczył w Górach Świętokrzyskich, a następnie wyemigrował do Australii. Owdowiał po długiej chorobie żony w 1937. W 1938 poślubił Eugenię Żukowską, która była później osadzona w Ravensbrück (zmarła w 1990). Mieli syna Macieja (1939–1993). Bratankiem Stanisława był Bolesław Krzysztof Biega, powstaniec warszawski.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari nr 8195 (1922)
Krzyż Niepodległości (1933)
Krzyż Walecznych czterokrotnie (1921, 1922)
Srebrny Krzyż Zasługi (1926)
Odznaka Znak Pancerny nr 512 (1933)

Ciekawostki

Dowodził pociągiem pancernym Śmiały Szeroki podczas wojny polsko‑bolszewickiej.
Zginął podczas alianckiego nalotu w Dösselu w 1944 roku.

Udostępnij