Marian Stanisław Gaweł

Major pilot Wojska Polskiego II RP, kierowca rajdowy
10.09.1889 16.11.1937 Sanoku

Biografia

Marian Stanisław Gaweł urodził się 10 września 1889 w Sanoku. Był synem adwokata Jana Gawła oraz Marii Magdaleny z domu Bilińskiej.

W 1907 zdał maturę w Gimnazjum Św. Jacka w Krakowie i rozpoczął studia w Akademii Rolniczej w Dublanach. Był także studentem Studium Rolniczego na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego (1907/1909–1910). Przez pewien czas gospodarował na roli.

Od października 1909 służył w C. K. Armii jako jednoroczny ochotnik, a następnie kontynuował naukę w Technicznej Akademii Wojskowej w Mödling pod Wiedniem. Po ukończeniu studiów został leutnantem w Pułku Armat Polowych Nr 30 w Przemyślu. Został mianowany chorążym w rezerwie artylerii polowej i górskiej z dniem 1 stycznia 1912, a następnie na stopień porucznika z dniem 1 listopada 1913.

Po wybuchu I wojny światowej jego pułk wyruszył na front. 30 sierpnia 1914 ciężko ranny w nogę przebywał w szpitalu przez ok. 10 miesięcy. Został awansowany na nadporucznika w artylerii polowej i górskiej 1 maja 1915. W połowie 1915 zgłosił się do służby w C. K. Lotnictwie i jako porucznik skierowany na szkolenie obserwatora lotniczego. Od 2 sierpnia 1915 służył jako obserwator w eskadrze Flik 5 na froncie serbskim, wykonywał loty nad Belgradem. Od maja do lipca 1916 przeszedł szkolenie pilotażu w Niemczech, a następnie w Wiener Neustadt. W trakcie wojny był oficerem macierzystego pułku nr 30, a od 1916 w charakterze pilota polowego (Feldpilot). Rozpoczął służbę jako dowódca plutonu eskadry Flik 36 na froncie rumuńskim, z lotniska w Bułgarii; 25 listopada 1916 jako pilot Hansa-Brandenburg C.I nr 68.17 zestrzelił rumuński samolot Farman - pierwsze zwycięstwo na froncie rumuńskim. Za to otrzymał Order Korony Żelaznej III klasy i Krzyż Zasługi Wojskowej III klasy z dekoracją wojenną i mieczami. 2 kwietnia 1917 na Hansa-Brandenburg C.I (nr 68.16) zestrzelił kolejny samolot w rejonie Dunaju, Braila, wraz ze strzelcem Karlem Ryantem. W maju 1917 rozpoczął kurs pilotażu myśliwskiego w Wiener Neustadt, a od czerwca 1917 walczył na froncie włoskim we Flik 32, latającej na Aviatik D.I, pełniąc funkcje Chefpilota i czasem dowódcy. Od 1 stycznia 1918 służył jako szef pilotów we Flik 41/J na froncie włoskim; pod koniec lutego 1918 doznał ciężkich obrażeń w wypadku i praktycznie wykluczony został z frontu. Od maja 1918 służył jako pilot kontrolny, a od sierpnia do października komendant grupy odbiorczej sprzętu lotniczego na lotnisku Wiedeń-Aspern. Łącząc barwy bitew, w sumie ok. 130 lotów bojowych i co najmniej dwa zwycięstwa.

Na początku listopada 1918 zgłosił się do tworzącego się polskiego lotnictwa w Krakowie i został referentem lotniczym w IV Oddziale Sztabu Generalnego. Dekretem Naczelnika Wodza Józefa Piłsudskiego z 2 grudnia 1910 został przyjęty do Wojska Polskiego z zatwierdzeniem posiadanego stopnia porucznika; dekretem z 6 lutego 1919 mianowany pilotem w WP z dniem 1 grudnia 1918. W 1921 awansował do stopnia majora. W 1922 był komisarzem nadzwyczajnym na Lwów, a w 1924 przeszedł do rezerwy. W 1934 jako major rezerwy był przydzielony do 6 Pułku Lotniczego we Lwowie i pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Lwów Miasto.

Po przejściu do rezerwy osiadł we Lwowie i zaangażował się w ruch automobilowy Małopolski; startował w rajdach i pracował w firmach samochodowych, m.in. jako dyrektor biura sprzedaży w regionie warszawskim dla Polskiego Fiata.

16 listopada 1937 w Warszawie, w mieszkaniu przy Smolnej 32, popełnił samobójstwo strzałem z broni palnej. Przyczyny podano jako problemy finansowe i ciężki stan psychiczny.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

zdobył co najmniej dwa zwycięstwa powietrzne
został odznaczony Orderem Korony Żelaznej III klasy z dekoracją wojenną i z mieczami
został odznaczony Krzyżem Zasługi Wojskowej III klasy z dekoracją wojenną i z mieczami
dowodził plutonem eskadry Flik 36 i był Chefpilot Flik 32, a następnie szefem pilotów Flik 41/J
uczestniczył w zakupach sprzętu dla lotnictwa polskiego w Paryżu w 1919

Ciekawostki

W 1936 jako jedyny Polak uczestniczył w międzynarodowym rajdzie gwiaździstym Monte Carlo
W 1928 zajął 9. miejsce w Rajdzie Krajoznawczym Małopolskiego Klubu Automobilowego na Austro-Daimlerze
Po wojnie pracował jako dyrektor sprzedaży w firmie 'Polski Fiat' na rejon warszawski; zmarł w 1937 w Warszawie

Udostępnij