Kazimierz Antoni Lipiński

Przemysłowiec
10.06.1857 11.09.1911 Sanok

Biografia

Urodził się 10 czerwca 1857 r. w Sanoku jako syn Walentego Lipińskiego i Honoraty z domu Machalskiej. Rodzina prowadziła warsztat kotlarski, w którym stopniowo rozwijano produkcję kotłów i narzędzi dla górnictwa, przemysłu naftowego i browarnictwa. Kazimierz odbył naukę w Sanoku, a następnie w gimnazjum realnym w Tarnowie (1869–1871). Po powrocie do Sanoka trafił do rodzimej firmy, zdobywając tytuł czeladnika i kartę przemysłową w 1883 r. W podróży edukacyjnej uczył się w Pradze i Wiedniu, gdzie jednocześnie służył wojskowo przez rok. Został uznany za przynależnego do gminy Sanok i kontynuował praktykę w rodzinnej firmie.

W 1889/1890 przeniósł fabrykę na teren przy ul. Stanisława Konarskiego i wybudował hale przemysłowe. Wspólnikiem został Czech Jan Schenk, z którym rozpoczynali produkcję maszyn wiertniczych. Lipiński odkupił udziały i stał się jedynym właścicielem oraz dyrektorem, a od 1891 firma funkcjonowała jako Fabryka Wagonów i Maszyn w Sanoku. W tym okresie produkowano kotły, maszyny i wagony, a zakład zatrudniał około 120 robotników i jednego inżyniera. Wystawił pawilon na Wystawie Krajowej w 1894 r., gdzie uzyskał dyplom honorowy i złoty medal; cesarz Franciszek Józef I osobiście docenił jego wyroby. W tym czasie Lipiński założył także kolej w Zagórzu, a firma przekształciła się w spółkę akcyjną Pierwsze Galicyjskie Towarzystwo Akcyjne Budowy Wagonów i Maszyn, z emisją kapitału ok. 2 mln koron. Na przygotowanych terenach w Posadzie Olchowskiej wybudowano nowe hale; produkowano wagony i tramwaje, a wkrótce zakład stał się jednym z największych producentów pojazdów szynowych w Monarchii Austro‑Węgierskiej, zatrudniając ok. 1000 pracowników.

Poza działalnością fabryczną Lipiński działał społecznie i politycznie: był członkiem Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego, współzałożycielem i członkiem sanockiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” oraz posłem do Sejmu Krajowego Galicji VIII kadencji (II Kuria). Pełnił funkcje w radach miejskich i nadzorczych, był także zaangażowany w sprawy naftowe i wioły w Sanoku. Za swoją pracę został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Franciszka Józefa w 1894 r.

Po zakończeniu kariery przemysłowej zbył udziały w spółce i przeprowadził się do Kamienicy; później osiadł w Jekelfalva na terenie Komitatу Spiskiego (obecnie Węgry), gdzie nabył dwór. Zmarł na serce 11 września 1911 r. w Jekelfalva. Jego pogrzeb w Sanoku stał się manifestacją pracowników fabryki i mieszkańców miasta, a grób rodzinny na cmentarzu przy ul. Rymanowskiej jest uznawany za zabytkowy i podlega ochronie prawnej.

Po pogrzebie w 1911 r. nazwano jego imieniem główną ulicę w sanockiej dzielnicy Posada, gdzie mieściła się Fabryka Wagonów (obecnie Autosan).

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Założył Fabrykę Wagonów i Maszyn w Sanoku (później Autosan) i został jej pierwszym dyrektorem.
Firma stała się jednym z największych producentów pojazdów szynowych w Monarchii Austro‑Węgierskiej; zatrudniała około 1000 pracowników.
Na Wystawie Krajowej w 1894 r. uzyskał dyplom honorowy i złoty medal; cesarz Franciszek Józef I docenił jego wyroby.
W 1894–1897 zainicjował budowę nowych hal w Posadzie Olchowskiej i utworzył spółkę akcyjną (Pierwsze Galicyjskie Towarzystwo Akcyjne Budowy Wagonów i Maszyn).

Ciekawostki

Po pogrzebie w 1911 r. nazwano imieniem Lipińskiego główną ulicę Posady w Sanoku.
Został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Franciszka Józefa w 1894 r.
Grób rodzinny w Sanoku, zaprojektowany przez rzeźbiarza Stanisława Piątkiewicza, jest zabytkiem i podlega ochronie.

Udostępnij