Juliusz Kühl
Biografia
Juliusz Kühl urodził się w Sanoku w rodzinie ortodoksyjnych Żydów. W 1929 r. dzięki matce wyjechał do krewnych w Szwajcarii, aby studiować na Uniwersytecie w Bernie, a w 1939 r. z wyróżnieniem obronił pracę doktorską nt. polsko-szwajcarskich stosunków handlowych. Dzięki tej dysertacji zwrócił na siebie uwagę Poselstwa RP, które po wybuchu II wojny światowej zatrudniło go w polskiej placówce dyplomatycznej.
W latach 1940–1945 Kühl był wiceszefem Sekcji Konsularnej Poselstwa RP, a w latach 1941–1943, wspólnie z Konsulem Konstantym Rokickim i za poparciem posła Aleksandra Ładosia, brał udział w wyprodukowaniu kilku tysięcy paszportów Paragwaju, które były przemycane do okupowanej Polski. Dodatkowo utrzymywał stały kontakt z organizacjami żydowskimi współpracującymi z Poselstwem, w tym z rodziną Isaaka i Rechy Sternbuchów z Montreux, Komitetem Pomocy Żydowskim Ofiarom Wojny (RELICO) oraz Agudat Israel.
Po wojnie Kühl pozostał w Szwajcarii, prowadził działalność biznesową i – wraz z Ładosiem – współpracował z PSL Stanisława Mikołajczyka. W 1949 r. wyjechał do Kanady; początkowo handlował zegarkami, a z czasem zbudował udany biznes budowlany. W 1980 r. przeniósł się do Stanów Zjednoczonych i zmarł w Daytona Beach na Florydzie.
Juliusz Kühl pozostawił nieopublikowaną notkę biograficzną oraz dokumenty dotyczące akcji paszportowej, które po jego śmierci przekazano do United States Holocaust Memorial Museum oraz Los Angeles Museum of the Holocaust. W historiografii bywa opisywany zarówno jako twórca, jak i kluczowa figura Grupy Ładosia; niekiedy przypisywana mu jest rola lidera operacji, a niekiedy członka zespołu, w którym na czele stał Ładoś.