Józef Antoni Chmielewski
Biografia
Józef Antoni Chmielewski (ur. 4 lutego 1878 w Sanoku, zm. 12 listopada 1956 w Krakowie) był polskim inżynierem architektem i przedsiębiorcą, który zyskał sławę dzięki uratowaniu pracowników przed wywózką do obozów koncentracyjnych podczas II wojny światowej.
Po ukończeniu Gimnazjum św. Anny w Krakowie w 1897 roku kontynuował studia techniczne i w 1909 uzyskał dyplom inżyniera architekta na politechnice w Monachium. Po powrocie do kraju pełnił funkcję inspektora budownictwa w Krakowie (lata 1911–1912) oraz zawiadowcy Krajowego Towarzystwa Budowlanego w Krakowie (1916). Po śmierci ojca wspierał rodzinę.
Podczas okupacji założył przedsiębiorstwo Barackenwerk, które zatrudniało Polaków i Żydów i często dawało im fikcyjne stanowiska, chroniąc ich przed wywiezieniem do obozów. Dzięki inicjatywie przedsiębiorców z Zabłocia powstała filia obozu płaszowskiego, chroniąca więźniów przed komendantem Göth i jego współpracownikami. Po likwidacji obozu, Chmielewski zabiegał o włączenie firmy pod zarząd Organisation Todt. Pracownicy jego firmy pozostali w Krakowie i doczekali wyzwolenia.
Po wojnie pracował jako nauczyciel w Państwowej Szkole Przemysłowej w Krakowie i w Technikum Budownictwa Przemysłowego, pełnił funkcję inspektora Nadzoru Budownictwa Przemysłowego. Był członkiem NOT, SARP i TPSP, a także zaprzysiężonym biegłym sądowym w dziedzinie budownictwa. Po utracie majątku wskutek przemian własnościowych i fiskalnych w państwie socjalistycznym żył w biedzie. Zmarł w Krakowie i został pochowany na cmentarzu Rakowickim.