Jan Keller

urzędnik skarbowy, działacz niepodległościowy i społeczny
08.01.1876 08.05.1945 Sanok

Biografia

Jan Keller urodził się 8 stycznia 1876 w Sanoku jako syn Jana i Honoraty z domu Dąbrowskiej. Pochodził z rodziny kolonistów niemieckiej, którzy osiedlili się nieopodal Dobromila. W Sanoku uczęszczał do szkoły ludowej oraz do C.K. Gimnazjum, w którym w latach 1888–1890 ukończył odpowiednie klasy. Był pod opieką matki, która wówczas nosiła nazwisko Guzik; jego brat przyrodni Michał Guzik był urzędnikiem i policjantem.

W okresie autonomii galicyjskiej służył w armii austriackiej przez dwa lata, 11 miesięcy i 21 dni. Służbę wojskową odbywał w twierdzy Przemyśl. Następnie wstąpił do c.k. służby cywilnej z dniem 11 grudnia 1900. Od tego roku był praktykantem w głównym urzędzie podatkowym przy starostwie c.k. powiatu przemyskiego. Później przeniesiony do urzędu podatkowego przy starostwie c.k. powiatu sanockiego, gdzie od około 1901 był praktykantem, a od około 1906 adiunktem. Od około 1907 był asystentem w urzędzie podatkowym w Niemirowie przy starostwie c.k. powiatu rawskiego, od około 1908 asystentem w urzędzie podatkowym przy starostwie c.k. powiatu bóbreckiego, a od około 1909 pracował jako asystent ponownie w urzędzie podatkowym przy starostwie c.k. powiatu sanockiego. Od około 1913 był w tym urzędzie oficjałem podatkowym.

Od początku XX wieku był członkiem sanockiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” (1906, 1920/1922, 1924). Był także członkiem Polowych Drużyn Sokolich. Po wybuchu I wojny światowej od 7 listopada 1914 przebywał w Węgierskim Hradyszcu wraz z trzema bliskimi osobami. U kresu wojny, w czasie przejmowania władzy przez Polaków w Sanoku w dniu 1 listopada 1918 dokonał usunięcia herbu Cesarstwa Austrii z fasady gmachu miejscowego starostwa. Po wybuchu wojny polsko-ukraińskiej został członkiem Komitetu Małopolskiej Straży Obywatelskiej (1918–1920).

Po odzyskaniu niepodległości w II Rzeczypospolitej był urzędnikiem Inspektoratu Skarbowego w Sanoku. Pracował w sanockiej skarbowości aż do przejścia na emeryturę. Od 2 stycznia 1914 był członkiem wydziału Towarzystwa Kredytowego Urzędników i Sług Państwowych dla Budowy Członkom Domów Mieszkalnych i Dostarczanie Tymże Członkom Artykułów Spożywczych w Sanoku, a od 1922 był członkiem zarządu tegoż. Zasiadał w zarządzie Towarzystwa Polskiej Ochronki Dzieci Chrześcijańskich w Sanoku, pełniąc funkcję skarbnika. Działał także w Czytelni Mieszczańskiej, był skarbnikiem w Kółku Rolniczym. Był jednym z założycieli Komitetu Pomocy Zimowej w Sanoku na przełomie lat 20./30. W połowie 1939 został wybrany radnym Rady Miejskiej w Sanoku.

Po wybuchu II wojny światowej i nastaniu okupacji niemieckiej został członkiem zarządu założonego przez Niemców Polskiego Komitetu Pomocy (Polnisches Hilfskomitee), określanego także jako Komitet Pomocy Zimowej, bądź Miejska Rada Opiekuńcza. Członkowie tej organizacji w konspiracji wspierali także polskich uchodźców zmierzających przez Sanok na Zachód, ułatwiając im przekroczenie zielonej granicy z Węgrami. 23 lutego 1940 (sześciu, w tym Jan Keller) oraz 24 lutego (dwóch) zostali aresztowani. Początkowo osadzono ich w sanockim więzieniu. Wyrokiem Sądu Specjalnego w Krakowie zostali skazani na karę odosobnienia w obozach koncentracyjnych. Do więzienia w Tarnowie (lub Krakowie) zostali deportowani, a później trafili do niemieckich obozów koncentracyjnych: Keller z numerem 29137 w Sachsenhausen, a pod koniec wojny do obozu Buchenwald z numerem 29363. Dożył wyzwolenia 11 kwietnia 1945 i zmarł tamże – według różnych wersji – 28 kwietnia 1945 lub 8 maja 1945. Został pochowany w tym miejscu przy tzw. Drodze Narodów.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Urzędnik Inspektoratu Skarbowego w Sanoku po odzyskaniu niepodległości w 1918 r.
Członek wydziału i późniejszy członek zarządu Towarzystwa Kredytowego Urzędników i Sług Państwowych w Sanoku (od 1914, od 1922 w zarządzie)
Założyciel Komitetu Pomocy Zimowej w Sanoku (lata 20./30.)
Radny Rady Miejskiej w Sanoku (1939)
Członek Towarzystwa Gimnastycznego Sokół i Polowych Drużyn Sokolich

Ciekawostki

Został aresztowany przez gestapo w 1940 r. wraz z innymi członkami Komitetu Pomocy Zimowej.
Zmarł w obozie koncentracyjnym Buchenwald podczas II wojny światowej.

Udostępnij