Broncia Koller-Pinell
Biografia
Broncia Koller-Pinell, urodzona jako Bronisława Pineles, przyszła na świat 25 lutego 1863 r. w Sanoku jako córka Saula Pinelesa i Clary (Chaja) z domu Herzig. W 1870 r. razem z rodzicami przeniosła się do Wiednia, gdzie otrzymywała prywatne wykształcenie malarskie w pracowniach Roberta Raabai i Aloisa Deluga. W 1885 r. po raz pierwszy publicznie ukazały się jej prace.
W latach 1885–1887 studiowała na Akademii dla Kobiet w Monachium, prowadzonej przez Ludwiga von Hertericha. W tym czasie monachijska Akademia Sztuk Pięknych była niedostępna dla kobiet. Broncia Pinell wystawiała w Wiener Künstlerhaus, a także w Monachium i Lipsku, poznając m.in. kompozytora i muzyka Hugo Wolfa.
Uchwałą z 1890 została uznana za przynależną do gminy Sanok. W 1896 wyszła za mąż za austriackiego lekarza Hugo Kollera (katolika) i miała dwoje dzieci. Razem z mężem wyjechała i mieszkała następnie do 1902 w Norymberdze, jednak po sześciu latach powróciła do Wiednia. Po powrocie związała się z grupą malarzy secesjonistów skupionych wokół Gustava Klimta.
W 1904 odziedziczyła dom w podgórskiej miejscowości Oberwaltersdorf, urządzony i wyposażony przez Josefa Hoffmanna i Kolo Mosera. W tym domu malarka gościła wielu znanych artystów i naukowców, m.in. Egona Schiele i Sigmunda Freuda. Po zakończeniu I wojny światowej nawiązała kontakty z Antonem Faistauerem, Albertem Paris Güterslohem i Franzem von Zülow.
Zmarła 26 kwietnia 1934 w Wiedniu. Została pochowana na cmentarzu Döblinger Friedhof w Wiedniu.
W 1961 r. pośmiertnie poświęcono jej dużą wystawę w Wiedniu, zainicjowaną przez córkę Silvię, która pragnęła przypomnieć twórczość matki.
Broncia Koller-Pinell uznawana jest obok Olgi Wisinger-Florian, Tiny Blau i Marie Egner za jedną z najwybitniejszych artystek malarstwa austriackiego, reprezentującego od impresjonizmu, art nouveau, ekspresjonizmu oraz Neue Sachlichkeit.
Tematami jej prac były głównie akty, autoportrety i portrety oraz „spokój życia”. Sztuka jej i pozostałych napotkała liczne omówienia oraz twardą krytykę recenzentów.