Adolf Gustaw Amort

Oficer
17.10.1831 Sanok

Biografia

Adolf Gustaw Amort, urodzony 17 października 1831 w Sanoku, był synem Jana Nepomucena Amorta i Franciszki z domu Korczyńskiej. W Sanoku został ochrzczony 22 października 1831 pod imionami Gustaw Adolf Amort. Miał troje rodzeństwa: Helenę Franciszkę (1828–1838), Jana Nepomucena (1830–1831), Teresę Sabinę (urodzona 1832, zmarła 1832) oraz brata Karola (1833–1834). W dorosłym życiu występował jako Adolf Gustaw Amort. Według różnych wersji Amort był spolonizowanym Serbem bądź Węgrem. Przez całe życie pozostawał w wyznaniu rzymskokatolickim.

Został oficerem Armii Cesarstwa Austriackiego. Służył w 9. pułku piechoty w Stryju od około 1852 jako kadet, od około 1855 jako podporucznik II klasy, a od około 1859 jako porucznik. W 1859 brał udział w kampanii włoskiej. Po wybuchu powstania styczniowego w 1863 przystąpił do strony polskiej jako były oficer armii austriackiej. Służył wówczas w stopniu majora, używając pseudonimu Murdelio; pełnił funkcje naczelnika oraz organizatora formowanego w połowie 1863 oddziału Kajetana Cieszkowskiego ps. „Ćwiek” i został określony jako faktyczny dowódca tej jednostki. W tym oddziale brał udział w bitwach pod Kowalami, Lublinem, Wirnem i Puławami, był ciężko ranny w rękę pod Wirnem, a następnie odznaczył się w walkach pod Depułtyczami 5 sierpnia 1863.

W 1866 został rotmistrzem wolnych ułanów, sformowanych przez Regimentarza hr. Kazimierza Starzeńskiego w Ropczycach (tzw. „Krakusi” zostali wcieleni do 1 Galicyjskiego pułku ułanów). Później był oficerem cesarskiej i królewskiej Armii jako rotmistrz 2 klasy od 22 lipca 1866, a w latach 1870–1876 był oficerem rezerwy 3 pułku ułanów w Przemyślu.

Osiadł w Przemyślu, gdzie pracował zawodowo i działał na polu społecznym i politycznym. Od 1871 do 1899 pełnił funkcję kasjera Kasy Oszczędności w Przemyślu (założonej w 1865). Od 1897 otrzymywał pensję 2100 zł. Był ceniony za prawość i zaufanie dyrekcji; pełnił funkcje arbitra w sprawach honorowych, a przed 1899 rokiem był karany za występki przeciw bezpieczeństwu czci.

W 1885 wszedł w skład Komitetu dla Wygnańców z Prus w Przemyślu. Był prezesem wydziału „Sokoła” w Przemyślu (1887–1889), członkiem wydziału oraz gospodarzem przemyskiego gniazda i zastępcą przewodniczącego oddziału kolarzy TG „Sokół”. W 1898 roku był gospodarzem przemyskiego gniazda i zajmował stanowisko zastępcy przewodniczącego oddziału kolarzy TG „Sokół”. Od 1889 do 1891 był naczelnikiem ochotniczej straży pożarnych w Przemyślu. Podczas pobytu cesarza Franciszka Józefa I w Przemyślu 7 września 1889 dowodził strażą honorową obywatelską i ochotniczą strażą pożarną, czuwając nad utrzymaniem porządku. Był członkiem Towarzystwa Bursa przemyskiego i w 1890 wybrany do komisji lustracyjnej; w 1892 został członkiem komisji kontrolującej przy wydziale Towarzystwa Dramatycznego w Przemyślu. W październiku 1895 przystąpił do Towarzystwa Szkoły Ludowej w Przemyślu.

Był członkiem rady miejskiej w Przemyślu, wybierany w 1890, 1893, 1895 jako radny; był myśliwym i dzierżawcą polowania w miejskim lesie na mocy decyzji rady miejskiej z 19 listopada 1891. Kandydował do Rady c.k. powiatu przemyskiego, a z ramienia rady miejskiej do 1899 zasiadał w komitecie zarządzającym funduszem rzemieślników.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Pełnił funkcję naczelnika oraz faktycznego dowódcy oddziału Kajetana Cieszkowskiego 'Ćwiek' w powstaniu styczniowym.
Uczestniczył w bitwach Kowalami, Lublinem, Wirnem i Puławami; pod Wirnem został ciężko ranny.
Rotmistrzem wolnych ułanów (1866); oficer 2 klasy (1866) oraz służba w rezerwie 3. pułku ułanów w Przemyślu (1870–1876).
Kasjer Kasy Oszczędności w Przemyślu (1871–1899); pensja 2100 zł w 1897.
Aktywne zaangażowanie w Towarzystwo Gimnastyczne 'Sokół' i działalność społeczna (straże, komitet, rada miejska).

Ciekawostki

Używał pseudonimu Murdelio podczas powstania styczniowego.
Wspomnienia Stefana Brykczyńskiego wzmiankują go jako uczestnika powstania styczniowego.
Biogram Adolfa Amorta został wykorzystany identycznie w publikacjach: Sanoczanie w powstaniu styczniowym.

Udostępnij